1. Ana Sayfa
  2. Edebiyat Kültür
  3. Haiku Şiiri Nedir? Haiku Şiiri hakkında bilgiler

Haiku Şiiri Nedir? Haiku Şiiri hakkında bilgiler

haiku-nedir-

Kısa Kısa şiirler insanlar üzerinde ne kadar etkili olabilir ki?

Sessizliğin, Suskunluğun ve boşta kalmışlığın bir hikayesidir. Derin anlamlar içeren kısa şiir türünün yarattığı etkiden haberdar mısınız? İnsanların derin anlamlar ile karşı tarafa ilettiği bu şiir türü insanlar üzerinde derin anlamlar ifade uyandırır!

[lwptoc]

Haiku Tarihçe

Japon edebiyatına 9 ve 12. yüzyıllar arasında giren ve geldiği noktada, dinsel ve kırsal temalar üzerine yoğunlaşan 5-7-5-7-7 hece ölçüsü ile yazılmış koşuklar adı altında ortaya çıkan şiir türüdür. Türkiye’de ise eski çağlarda Yunus Emre, tasavvufi halk edebiyatında haiku (şakalı dizi şiir) örneğini zıttı şekilde göstermiştir. Bunun ismi ise o zamanlar Tanka’dır. Çoğunlukla Tanka şölenleri düzenlenir ve yarışmalar yapılırdı. Japon toplumuna eski çağlarda hakim olan korporatist düşünce şekli ile bu tür etkinlikler yavaş yavaş farklı şekillerde ortaya çıkmıştır. Fakat, ozanların söylediği hece türü ise 5-7-5 olarak söylemişler ve ara ara 7-7 olarak iki parçaya bölmüşlerdir.

Haiku Nedir?

Dünya üzerinde en kısa lirik şiir biçimi olarak tarihlerde yerini alan Haiku (şakalı dizi şiir) türü 16. yüzyıla kadar dayanmaktadır. İlk olarak bu tür etkinlikler o zamanlar oyun gibi nitelendirilse de, ikinci sınıf bir edebiyat olarak ele alınmıştır. Modern Haiku şiirinin ustalarından olan Masaoka Shiki ( 1867-1902). Masaoka Shiki modern haiku’nun kurucusu sayılır. Haiku şiiri, manilerde olduğu gibi kısa ve anlamlı oluşu ile sözcüklerin kelimelerde saklanmasından çok, içerdiği anlamlar ile genel yankı uyandırmıştır. En güçlü kelimeler haiku ile dile gelir, en çok anlam bulan bu kelimeler insanlar üzerinde derin anlamlar bırakır.

Bashö öğrencileri ile ustalarından devraldıkları Haiku şiirini yenilemişler ve edebiyatta farklı bir saygınlık kazandırmışlardır.

Haiku, üç dizeden oluşur. Hece ölçüsü ise 5-7-5 ( go-shichi-go) haku olmak üzere on yedi haku ölçüsü ile yazılan bir şiir biçimidir. Genellikle kısa ve anlamlı sözlerin bir araya gelmesi ile güçlü kelimeler ifade edilir. Şair haiku sanatında, düşüncelerin arkasında durur. Önde olan her zaman sözleridir.

Haiku’yu Estetiği Hakkında Bilgi

Haiku, ilk evrelerde bir şiir biçimi olarak ele alınsada aslında Haiku bir görme biçimidir. Şiirlerde kısaca hatıraları, hatıra olarak ele alıp: iç yolcuğa doğru yola çıkmadan başlar. Bir başkasıyla nüfuz eden hatıra kelimesi anlam kazanarak kalıcı olarak ” hatıra ” ismi ile beynimizde kazınır. Bu şekilde anlam kazanan insanlar arasında, “bak orada hatırladım, o an hatırladım; ben anladım/ ben gördüm/ ben kokladım/ ben lezzetini anladım” söyler. Haiku sanatında beş duyu organlarının dışına çkarak, antropomorfizmin dolayımlarından da geçer. Böylelikle yorumlama içeren bu sanatta imgelere faza yer verilmez. Başka kişiler ile paylaşıldığında ise duyumlarda azalmalar ve engellemeler görülür. Kısaca, tasavvuf dilinde “sır iki kişiye söylenmez, sır söylenmez” sözü ile pekişir. Her insanın anlayacağı dil olmaktan kaçan bu sanat dalı, yalın anlatımı ile anlatıldığında yine o yalın anlatımla yeniden aktarma gücüne sahip olan insanlar tarafından söylenmesi gerekir. Aski durumlarda bu sanat işlevini sürdürmez.

Dünya Üzerinde Haiku!

Haiku zamanla bir çok devlet ve milletlerin akımı haline gelir. Bir çok şair, düşüncelerini yalın ve anlamlı şekilde söylemek ister. Bir çok ülkede çeşitli dillerde haiku yazılmaya başlanır. Türkçe edebiyatında ki hece yapısı, Haiku ile benzemektedir. Bu sebeppten ötürü Türk Edebiyatında haiku akımı kolay olarak ele alınır, şairler fazla zorluk çekmemiştir.

En Önemli Haiku Şairleri

Haiku şairleri arasında : Matsuo Bashō (1644-1694), Yosa Buson (1716-1783), Kobayashi Issa (1763-1827) ve Masaoka Shiki (1867-1902)

Ülkemizde ise Haiku biçiminde şiir yazan şairler:Behçet Necatigil, İlhan Berk, Ahmet Oktay gibi şairler haiku türünde şiirler yazmışlardır.

Behçet Necatigil:
Uç böcek, uç böcek
diyorum
uçuyorlar.

İlhan Berk:
Sonbaharın geldiğini bilmeyen
Köpek yavrusu
bir buda’dır.

Ahmet Oktay:
Lapa lapa yağan karı düşledim
Pencerenin önünde bütün yaz
Baktım ki, kan içindeyim

Haiku Şiirleri Galerisi

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Blogseyir.com sizlere özgün ve bilgi dolu bir platform alanı oluşturmak için 2020 yılında yayın hayatına başlamıştır. Merak ettikleriniz, bildikleriniz veya bilmediğiniz, ilginizi çekebileceğini düşündüğümüz makaleleri sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyuyoruz. Sizler de ekibimizin bir parçası olmak istiyorsanız iletişim bölümünden bizlere ulaşabilir veya [email protected] adresine mail gönderebilirsiniz.

Yorum Yap